pendik escort ataşehir escort
Restbet Restbet üye ol Restbet giriş Restbet kayıt Restbet canlı bahis Restbet yeni adresi
Permalink:    
درباره پرونده
طراح و برنامه‌نویس: امیر فکرآزاد [ای‌میل]
طراح لوگو: رضا عابدینی [سایت] [ای‌میل]

نویسندگان:
Permalink:   بازگشت به فهرست مطالب این شماره
یادم تو را فراموش در ستایش فراموشی
neutrino
"وقتی با گذشت سال‌ها پیر می‌شویم، حافظه‌ای که قبلا تحقیرش کرده‌ایم، ارج و قرب پیدا می‌کند... آدم تا حافظه‌اش، یا بخشی از آن را از دست ندهد، نمی‌فهمد که آنچه سراسر زندگی را می‌سازد چیزی جز حافظه نیست. زندگی بدون حافظه زندگی نیست؛ درست مثل هوش و ذکاوتی است که هرگز به کار نرفته و مجال بروز پیدا نکرده است. حافظه‌ی ما همان انسجام و هماهنگی ما، عقل و درایت ما، عمل ما و احساس ماست. بدون حافظه ما هیچ نیستیم."
با آخرین نفس‌هایم- لوئیس بونوئل


تداعی به مثابه‌ی بیماری
سیمور گلس مدعی بود که به بیماری‌ای معکوسِ پارانویا مبتلاست. [خوش به حالش...] اگر بیماری‌ای معکوسِ آلزایمرْ نامی داشت، این ستون را به آن نام می‌نامیدم و نوشته‌ها را هم به مبتلایان به این بیماری تقدیم می‌کردم. به هر حال، از آنجا که هنوز با «گذشت سال‌ها» پیر نشده‌ام، لابد حق دارم حافظه را کمی تحقیر کنم یا دست‌ِکم در ستایش فراموشی چیزهایی بنویسم.

سیستم‌های حافظه‌دار
ذهن، حافظه‌ی شخصی
درباره‌ی حافظه‌ی شخصی‌مان همان جمله‌ی بالا از بونوئل کفایت می‌کند.
حافظه‌ی جمعی یا collective memory
دانش‌آموزان دبیرستانی که واحدهای درسی‌ مثل حساب دیفرانسیل و انتگرال را می‌گذرانند، در مدت یک یا دو ترم با چکیده‌ی معلوماتی انسانی مواجه‌ می‌شوند که تولید و تدوین‌شان دست‌ِکم چهارصد سال طول کشیده است. معمولاً نحوه‌ی انتقال میان‌نسلیِ این معلومات به‌ گونه‌ای است که نه فقط محتویات که حتی الگوی ترتیب و توالی ظهورشان در برنامه‌های آموزشی، مشابه همانی است که در تجربه‌ی تاریخیِ ایجادشان رخ داده: فیزیک نیوتنی پیش از فیزیک کوآنتوم آموزش داده می‌شود، همان‌طور که ظهور اولی در تاریخ بر دومی مقدم است. در تقدم آشنایی با ادبیات کلاسیک نسبت به ادبیات نو یا آموزش هندسه‌ی اقلیدسی پیش از هندسه‌ی نااقلیدسی هم همین سنتِ حفظ توالی تاریخی مراعات می‌شود.
دوره‌ی نه‌ماهه‌ی تبدیل‌شدن از یک سلول پایه به جانداری پیچیده، در واقع دوره‌ی فشرده‌ای است از تجربه‌ی چند میلیاردساله‌ی حیات روی این سیاره. جایی خواندم که محیط درون رحم مادر شبیه محیط اقیانوس‌هاست، جایی که اولین جان‌داران تک‌سلولی‌ پدیدار شدند و تکامل یافتند. [۱]
سیستم‌های حافظه‌دار به سیستم‌هایی گفته می‌شود که گذشته‌شان‌ بر وضعیت حال یا آینده‌شان مؤثر است. مثال‌های جزئیِ بالا: ذهن ما، اجتماعات انسانی و مجموعه‌ی موجودات زنده‌ی روی زمین، هر سه سیستم‌های حافظه‌دارند. «گذشته» عمدتاً با استفاده از قید یا قیدهایی در سه سیستم بالا بر حال و آینده‌ی زندگی ما تأثیر می‌گذارد.
اگر حافظه از جنس قید است، فراموشی باید از جنس آزادی باشد و در نتیجه شایسته‌ی ستایش. این ستونْ در ستایش فراموشی است.

ضمیمه‌ها:
راستش را بخواهید ۱
خب حالا، «حافظه» همیشه هم که بد نیست. گذشته از بحث‌های علمی درباره‌ی حافظه و این‌که من‌خیلی‌کوچک‌ترازاونم‌که‌بخوام‌در‌باره‌ی‌حافظه‌نظری‌بدم؛ حداقل‌ش این است که حافظه به کارِ «قضای عهد ماضی را دستی بر افشاندن» [۲] می‌آید و ما در این ستون به آن هم خواهیم پرداخت. (بله. منظورم دست‌افشانی است.)
راستش را بخواهید ۲
این مقدمه‌ی بسیار «مهم» بنا به خواست سردبیر برای معرفی مطالب این ستون نوشته شده است. ولی اگر راستش را بخواهید، دلیل انتخاب این موضوع برای نوشته‌ها این است که بتوانم درباره‌ی چیزهای دیگر هم بنویسم، با این بهانه که موضوع اصلی «فراموش» شده. می‌بینید؟ حافظه که نباشد، آزادی‌مان مطلق است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[۱] به عنوان مثالی از تأثیر گذشته و حافظه‌ی حیات روی زندگیمان، شرایط درون رحم مادر را مثال زدم، جایی که تأثیر «عوامل محیطی» روی زندگی‌مان خیلی کمتر است. در علم آمار به این می‌گویند بررسی تأثیر یک متغیر مستقل بر روی متغیر وابسته، در غیاب سایر متغیرهای مستقل.
[۲] از سعدی است.
نظرات (۳)