Permalink:    
درباره پرونده
طراح و برنامه‌نویس: امیر فکرآزاد [ای‌میل]
طراح لوگو: رضا عابدینی [سایت] [ای‌میل]

نویسندگان:
Permalink:   بازگشت به فهرست مطالب این شماره
کیف Lolita
معین فرّخی
لولیتای ناباکوف در ایران ترجمه نشده. البته کتابی به اسم لولیتا وجود دارد، که ذبیح‌الله منصوری مؤلفش است و چندان نمی‌توان به‌ش گفت ترجمه. البته انگار ترجمه‌ی دیگری هم از این کتاب وجود دارد، که بدون سانسور قابل چاپ نیست. یکی از دلایل شهرت ناباکوف نثر آهنگین و بازی‌های کلامی اوست. خواندن چند پاراگراف اول لولیتا همیشه برای من شوق‌انگیز بوده. فکر کردم بد نیست، حالا که ترجمه‌ای از این کتاب در دست‌رس نیست، شروع این رمان را بخوانیم؛ و با هم به این فکر کنیم که چه‌طور می‌شود این جمله‌ها را ترجمه کرد طوری که در فارسی از دست نروند و فقط کمی از حسی که در متن اصلی هست، منتقل شود. اگر هم نشود، حداقلش این است که با یک متن کم‌نظیر سر و کله می‌زنیم!

Lolita, light of my life, fire of my loins. My sin, my soul, Lo-Lee-Ta: the tip of the tongue taking a trip of three steps down the palate to tap, at three, on the teeth. Lo. Lee. Ta.
She was Lo, plain Lo, in the morning, standing four feet ten in one sock. She was Lola in slacks. She was Dolly at school. She was Dolores on the dotted line. But in my arms she was always Lolita.
Did she have a precursor? She did, indeed she did. In point of fact, there might have been no Lolita at all had I not Loved, one summer, a certain initial girl-child. In a princedom by the sea. Oh when? About many years before Lolita was born as my age was that summer. You can always count on a murderer for a fancy prose style.

آیا این شروع رؤیایی، با این نثر آهنگین و واج‌آرایی‌های کم‌نظیر، قابل انتقال به زبان دیگر هست؟ من ایده‌هایی دارم: مثلاً می‌توان جمله‌ی دوم را به جای واج‌آرایی با «ت» با واج‌آرایی با «س» نوشت. سفر، سقف دهان، به سوی و سه، معادل‌های مناسبی برای to, palate, trip و three به نظر می‌رسند. ولی خب؛ حسی که هنگام ادای «س» به خواننده منتقل می‌شود، خیلی فرق دارد با حسی که وقت گفتن «ت» منتقل می‌شود؛ جدا از آن، با گفتن «ت» همان حرکتی در دهان انجام می‌شود که ناباکوف می‌گوید. خب. این تازه شروع رمان است؛ و به اندازه‌ی کافی ترجمه‌اش سخت هست. چی کار باید کرد؟
نظرات (۳)